HET « DORP » SCHOONBEEK


LIGGING :

Schoonbeek is een dorp uit de fusiegemeente BILZEN, een stad gelegen tussen HASSELT en MAASTRICHT.
Je kan Schoonbeek het best situeren in Noord - West Bilzen, gelegen onder de groene bufferzone van het industriegebied GENK - ZUID

Kaart van Schoonbeek


SCHOONBEEK : Je vindt heel veel informatie over de naam Schoonbeek op de genealogische website van Rebecca Steenhoff -Schoonbeek. Via onderstaande link kom je op haar website


 

HISTORIEK :

Ondanks de oudst gekende geschreven melding van Schoonbeek van januari 1333 dateert, werd Schoonbeek toch reeds in de voorhistorie bewoond.  Dat bewijzen de stenen voorwerpen uit het voorhistorische tijdperk, welke er gevonden werden.

In de Keltische tijd, voor de verovering van de Romeinen moet onze streek eveneens bewoond geweest zijn. De plaatsnaam « Bilzen » roept het oude Belisia en de Keltische godheid, belonos op. In onze streek werd deze godheid vereerd.
De naam Demer (een rivier die door Schoonbeek loopt) betekent in Keltisch « duistere » of « donkere ».Vooraleer de Demer rechtgetrokken werd begin van de jaren zestig, was de rivier dieper, en kronkelde zich door het landschap.

Uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen is weinig bekend. Maar wegens de nabijheid van Tongeren en Maastricht, welke Romeinse steden waren, mogen wij concluderen dat onze streek door de Tongrii, welke onze streek kwamen bezetten na de uitroeiing van de Eburonen, bewoond werd.

In het feodaal stelsel duikt de naam Schoonbeek voor het eerst op.
Schoonbeek was in die tijd een groot leen van het Graafschap Loon. Zij naam dankt ons dorp waarschijnlijk aan het idyllisch landschap dat de Demer met de samenvloeiing van verschillende andere kleine riviertjes vormt.
De bekende geschiedenis van Schoonbeek is voor een groot deel verbonden met deze van het kasteel van Schoonbeek, en deels aan de herenhoeve Grotenrock nabij de huidige Begeveldstraat.
De oudste geschreven vermelding van Schoonbeek dateert, zoals voorheen vermeld, van januari 1333.  Hierin oorkondt de abdis, Margareta van Steyne :

« dat Jan de Herden de Scoenbeek en Elisabeth, zijn vrouw, aan de abdij van Herckenrode vijf bunders grond hebben gegeven. Dit goed, te Schoonbeek gelegen, hielden zij in leen van Daniel de Scoenbeke, schildknaap. »

Voor de rechtspraak was Schoonbeek aangewezen op de buitenbank van Bilzen.
Het dagelijkse leven voor de gewone burger in Schoonbeek was in die tijd zeer hard.   De wegen waren slecht, de heide onbewoond, de gronden onvruchtbaar en de beemden zompig, drassig en regelmatig overstroomd. 
Men kende geen meststoffen en had geen behoorlijk alaam om de velden te bewerken. De oogsten waren daarom zeer mager. Hygiėne of lichaamsverzorging kende men niet. Kindersterften waren legio.  De boeren bezaten weinig vakkennis en het grootste gedeelte van de karige oogst ging naar de eigenaar, kasteelheer.  Eigen gronden hadden ze niet en wat er te koop werd aangeboden, werd onmiddellijk door de heren of rijke stedelingen opgekocht.
Op een lijst van 1735, opgesteld door een kapelaan van Bilsen, blijkt dan ook dat heel wat Schoonbekenaren aangewezen waren op de armentafel. (een kerkelijk initiatief).

Ter verkondiging van het christelijk geloof stichten de geloofsverkondigers in de zevende en achtste eeuw vermaarde kloosters of munsters in de nabijheid van de Kempen.  In onze nabijheid kwam het sticht of stift van Munsterbilzen tot stand, hetwelk een overwegende invloed zou uitoefenen op de geloofsverkondiging in onze streken.
Op kerkelijk gebied was Schoonbeek afhankelijk van de kerk van Bilzen. 

Vanaf 1837 werd Schoonbeek, samen met enkele aangrenzende gehuchten van Bilzen (Holt en Laar) verenigd met de kapel van Beverst.
Vanaf dan waren de Schoonbekenaren ook op vlak van onderwijs aangewezen op Beverst.  

Na wereldoorlog 2, komen er spontaan een aantal initiatieven vanuit het plaatselijke dorpsleven.  Deze initiatieven werden volledig door de plaatselijke bevolking uitgewerkt en gefinancierd.

Door de komst van de industrie in Genk-Zuid veranderde Schoonbeek totaal van uitzicht en kwamen steeds meer mensen een woonplaats betrekken in ons dorp.
Om een idee te geven volgen hier de bevolkingscijfers van Schoonbeek :


DE LAATSTE NIEUWE KERK VAN LIMBURG, TE SCHOONBEEK ?

Bij Koninklijk Besluit van 2 oktober 1978 werd Schoonbeek als zelfstandige parochie erkent.  Op 5 mei 1979 werd Karel Bormans, die reeds enkele jaren de pastorale zorg voor Schoonbeek op zich had genomen , aangesteld als eerste pastoor van de parochie Schoonbeek.  De goederen van de kerkfabriek van Beverst werden in twee helften gedeeld, zodat de kerkfabriek van Schoonbeek over een eigen patrimonium beschikte.   Vanaf dan werd ook de gedachte gelanceerd voor de bouw van een nieuwe kerk, ter vervanging van de hulpkerk die in 1961 opgericht werd. 

In 1983 vond de eerste « financiėle » aktie plaats ten voordele van het nieuwe kerkgebouw dat zou komen.  Men vierde dat jaar zeer uitgebreid 650 jaar Schoonbeek (1333 – 1983).

Er ging 10 jaar overheen, maar in 1993 werd de nieuwe kerk in gebruik genomen en kort daarna ingewijd door Mgr. Paul Schruers, Bisschop van Hasselt.